İstinaf Kesin Karara İtiraz Dilekçesi Örneği ( CMK 308/A İtiraz Dilekçesi Örneği )
İSTİNAF KESİN KARARA İTİRAZ DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ ( CMK 308/A İtiraz Dilekçesi Örneği)
Hukuk sistemimizde adalet arayışı, yerel mahkemenin verdiği hükmün ardından Bölge Adliye Mahkemesi (Bölge Adliye Mahkemesi) incelemesiyle devam eder. Ancak pek çok kişi ve hukukçu için “istinafın kesin kararı” yolun sonu gibi görünse de Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) bu noktada devreye giren çok kritik bir tabiri caizse “emniyet supabı” tanımıştır: CMK 308/A uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığının İtiraz Yetkisi.
Bu makalede, halk arasında “istinaf kesin karara itiraz” veya “bam kesin karara itiraz” olarak bilinen bu olağanüstü kanun yolunu, güncel Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında, profesyonel bir CMK 308/A dilekçe örneği ile ele alacağız. Unutulmamalıdır ki bu yol olağanüstü bi kanun yoludur. Başvurunun kabul edilme ihtimalinin artması için açık bir hukuka aykırılığın olması gerekmektedir. Aksi halde başvuruların geneli reddedilmektedir. Bu bilgiler ışığında yazımıza devam edelim.
1. CMK 308/A Nedir? Olağanüstü Bir Hak Arama Yolu Olarak Tanımı
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 308/A maddesi, Bölge Adliye Mahkemesi (Bölge Adliye Mahkemesi) ceza daireleri tarafından verilen ve kural olarak temyiz yolu kapalı olan “kesin” nitelikteki kararlardaki hukuka aykırılıkların giderilmesini amaçlayan olağanüstü bir kanun yoludur.
Hukuk devleti ilkesinin bir gereği olarak, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması ve adil yargılanma hakkının (Anayasa m. 36) tesisi için öngörülen bu mekanizma, kesinleşmiş kararların dahi belli şartlar altında yeniden incelenmesine imkan tanır. Ama unutulmamalıdır ki bu başvurular ceza dosyaları için geçerlidir. Hukuk dosyaları veya idari dosyalar için CMK 308/a başvurusu yapılamamaktadır.
Mevzuat Dayanağı: 5271 Sayılı CMK Madde 308/A
İlgili madde metni (7188 sayılı Kanun ile güncellenmiş haliyle) şu şekildedir:
“Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kesin nitelikteki kararlarına karşı bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığı, re’sen veya istem üzerine, kararın kendisine verildiği tarihten itibaren otuz gün içinde kararı veren daireye itiraz edebilir. Sanığın lehine itirazda süre aranmaz.”
Bu düzenleme ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının Yargıtay daire kararlarına karşı sahip olduğu itiraz yetkisi (CMK m. 308), Bölge Adliye Mahkemeleri düzeyine de taşınmıştır.
2. Kesin Karar Ne Demektir? Hangi Kararlar Bu Kapsamdadır?
Bir Bölge Adliye Mahkemesi (Bölge Adliye Mahkemesi) kararının “kesin” olması, o karara karşı doğrudan Yargıtay nezdinde temyiz başvurusu yapılamayacağı anlamına gelir. CMK’nın 286. maddesi, hangi kararların temyiz edilebileceğini, hangilerinin ise istinaf aşamasında kesinleşeceğini belirler.
Genel olarak şu kararlar kesin niteliktedir ve CMK 308/A’ya konu olabilir:
- İlk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararlar.
- İlk derece mahkemelerinden verilen beraat kararları ile ilgili olarak istinafın “istinaf başvurusunun esastan reddi” kararları (istisnalar hariç).
- Ceza miktarı itibarıyla temyiz sınırı altında kalan diğer kararlar.
Bu kararlar verildiği anda infaz kabiliyeti kazanır. İşte bu aşamada, kararda bariz bir hukuka aykırılık (örneğin; delillerin yanlış takdiri, kanun maddesinin hatalı uygulanması, uzlaştırma usulüne uyulmaması) varsa, CMK 308/A yoluyla bu kararın düzeltilmesi mahkeme takdirinde mümkün olabilir.
3. CMK 308/A Başvuru Süreci ve Şartları
Bu kanun yolu doğrudan sanık veya müdafii tarafından “açılan” bir dava değil, bir “talep” sürecidir. Kararı veren daireye itirazı yapacak makam Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığı‘dır.
Kimler Başvuru Yapabilir?
- Re’sen (Kendiliğinden): Bölge Adliye Mahkemesi Başsavcılığı, kararı incelediğinde bir hukuka aykırılık tespit ederse kendiliğinden itiraz edebilir.
- İstem Üzerine: Sanık, müdafii (avukat), katılan veya mağdur, Başsavcılığa bir dilekçe ile başvurarak bu yetkinin kullanılmasını talep edebilir.
İtiraz Süreleri: Önemli Ayrım
- Sanık Aleyhine İtiraz: Kararın Başsavcılığa verildiği tarihten itibaren 30 gündür.
- Sanık Lehine İtiraz: Herhangi bir süre sınırlaması yoktur. Hüküm infaz edilmeye başlanmış, hatta infazı bitmiş olsa dahi sanık lehine itiraz yoluna başvurulması mümkündür.
Unutulmamalıdır ki 3 yıl üzerinde verilen hapis cezalarında re’sen yakalama çıktığı için çağru kağıdı gelmeyecek olup, 3 yıl üzerinde bir hapis cezası almanız halinde işbu dilekçeyi cezaevinde vermeniz gerekebilir.
4. Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) İptal Kararı ve Güncel Durum
CMK 308/A mekanizması açısından en kritik hukuki gelişme Anayasa Mahkemesi’nin kararıdır. AYM Karar Bilgileri: 26/01/2022 tarihli, Esas: 2021/48, Karar: 2022/7 sayılı karar.
Anayasa Mahkemesi, CMK 308/A maddesinin birinci cümlesinde yer alan “sanık aleyhine itiraz edilebilmesine” olanak tanıyan düzenlemeyi, “adil yargılanma hakkı” ve “hukuk güvenliği” ilkeleriyle bağdaşmadığı gerekçesiyle iptal etmiştir.
Yargıtay bu görüştedir: Bu iptal kararı ile birlikte, kesinleşmiş bir Bölge Adliye Mahkemesi (Bölge Adliye Mahkemesi) kararının artık sanık aleyhine (cezasını artıracak veya beraatini mahkumiyete çevirecek şekilde) değiştirilmesi bu yol ile mümkün değildir. Bu durum sanık lehine büyük bir güvencedir.
5. İnceleme Mercii: Karar Nasıl Verilir?
Başsavcılık itiraz ettiğinde dosya iki aşamalı bir incelemeden geçer:
Başkanlar Kurulu İncelemesi: Eğer ilgili Ceza Dairesi itirazı yerinde görmezse, dosyayı Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu‘na gönderir. Bu kurulun vereceği karar kesindir.
Daire İncelemesi: İtiraz üzerine dosya, önce kararı veren ilgili Ceza Dairesine gönderilir. Daire, itirazı yerinde görürse kendi kararını düzeltir.
Bilindiği üzere istinaf ve temyiz incelemesinden geçen kararlara karşı CMK309 kapsamında Kanun Yararına Bozma yoluna gidilememektedir. CMK 309. Maddesi’nde “istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar” şeklinde belirtilmektedir. Kanun yararına bozma yoluna gidilemeyen ve yargılanmanın yenilenmesi şartları da oluşmayan kararlara karşı, esaslı bir hukuka aykırılık olduğu düşünüldüğünde CMK 308/A kapsamında Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığı’na itiraz etmesi için başvuru da bulunabilirsiniz.
Aşağıda dilekçe örneğini paylaşmakla birlikte, mutlaka bir avukattan hukuki destek almanızı önemle tavsiye ediyoruz.
6. Sanık Lehine Süresiz İtiraz Hakkı
Makalenin SEO ve pratik değeri açısından en önemli bilgi budur: Sanık lehine yapılacak itirazlarda süre sınırı yoktur.
5271 sayılı CMK m. 308/A’nın ikinci cümlesi açıktır: “Sanığın lehine itirazda süre aranmaz.”. Bu, hüküm infaz edilmiş olsa bile, eğer bir hukuki hata varsa kararın kaldırılması için Başsavcılığa gidilebileceği anlamına gelir. bu hususu, adaletin her zaman tecelli etmesi gerektiği ilkesiyle açıklamaktadır.
7. Uzlaştırma ve Diğer Bariz Hata Nedenleri
Uygulamada CMK 308/A itirazlarının en çok kabul gördüğü alanlardan biri uzlaştırma kurumudur.
Emsal Senaryo: Sanık, “Tehdit” suçundan mahkum edilmiştir. Karar istinafta kesinleşmiştir. Ancak 6763 sayılı Kanun ile bu suç uzlaştırma kapsamına alınmıştır. Mahkeme, dosyayı uzlaştırma bürosuna göndermeden karar vermişse, bu durum Ankara Bölge Adliye Mahkemesi Başkanlar Kurulu’nun 2020 tarihli kararlarında da belirtildiği üzere bariz bir hukuka aykırılıktır ve CMK 308/A ile düzeltilmelidir.
Diğer itiraz nedenleri şunlar olabilir:
- TCK 58 (Tekerrür) hükümlerinin hatalı uygulanması.
- Zincirleme suç (TCK 43) hükümlerinin göz ardı edilmesi.
- Kanunda öngörülen ceza alt ve üst sınırlarının dışına çıkılması.
- Savunma hakkının kısıtlanması (Örn: Sanığın son sözünün sorulmaması).
İSTİNAF KESİN KARARA İTİRAZ DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ ( CMK 308/A İtiraz Dilekçesi Örneği)
…………….. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI’NA
YEREL MAHKEME
DOSYA NO/KARAR NO : ………………… …….. Asliye Ceza Mahkemesi 201…/………. E. – 2023/……………. K.
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
DOSYA NO/KARAR NO : ………………. Bölge Adliye Mahkemesi …………….. Ceza Dairesi
201………./………… E. – 2023/………………. K.
HÜKÜMLÜ SANIK : ………………………
VEKİLİ : Av. Mehmet Kürşat KILIÇ
KONUSU : 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 308/A maddesi gereği Başsavcılığınızın Bölge Adliye Mahkemesi …………… Ceza Dairesi nezdinde itiraz yetkisini kullanarak öncelikle İNFAZIN DURDURULMASI ve müvekkil hakkında KESİNLEŞMİŞ MAHKEME KARARININ DÜZELTİLMESİ için İTİRAZ yetkisinin kullanılması talebimizdir.
AÇIKLAMALAR :
…………….. ……………. Asliye Ceza Mahkemesinin ……../………/………….. tarih, …………/………….. Esas, …………./…………… Karar sayılı kararı ile müvekkil …………… ……………… hakkında “…………………” suçundan ………….. yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, ……………….. karar verilmiş olup karar istinaf edilmiştir.
…………………….. Bölge Adliye Mahkemesi ……………. Ceza Dairesince yapılan incelemede;
“………………………………………………………………………….” şeklinde karar verilmiştir.
…………………….. Bölge Adliye Mahkemesi ……………. Ceza Dairesince verilen karar hukuka aykırıdır. Şöyle ki;
BU KISMA HUKUKA AYKIRILIĞIN HANGİ ŞEKİLDE OLDUĞUNU DETAYLICA YAZMALISINIZ.
HUKUKA AYKIRILIĞI DETAYLICA YAZDIKTAN SONRA, YAARGITAY KARARLARI EKLEYEBİLİRSİNİZ.
ÖRNEK AÇIKLAMALAR :
1. TCK 31/3 (Yaş Küçüklüğü) İndiriminin Uygulanmaması Şeklindeki Bariz Hata: Müvekkilin suç tarihindeki yaşı (Suça Sürüklenen Çocuk – SSÇ) nüfus kayıtları ile sabit olmasına rağmen, ceza tayini sırasında TCK m. 31/3 uyarınca yapılması zorunlu olan yaş küçüklüğü indirimi uygulanmamıştır. Emredici hukuk kuralının bu denli açık bir şekilde ihmal edilmesi, olağanüstü itiraz yolunu zorunlu kılan en somut “bariz hata” örneğidir.
2. Etkin Pişmanlık (TCK m. ….) Hükümlerinin Göz Ardı Edilmesi: Müvekkil, soruşturma aşamasından itibaren maddi gerçeğin ortaya çıkmasına katkı sağlamış ve mağdurun zararını tamamen gidermiştir. TCK’nın ilgili maddelerinde öngörülen etkin pişmanlık şartları oluşmasına rağmen, bu indirim maddesinin uygulanmaması sanık lehine büyük bir hak kaybı yaratmıştır.
3. Zincirleme Suç (TCK 43) ve Ceza Sınırlarının Aşılması: Yerel mahkeme ve Sayın Daire, müvekkilin aynı suç işleme kararı altındaki eylemlerini hatalı nitelendirerek TCK 43 hükümlerini ya hatalı uygulamış ya da tamamen göz ardı etmiştir. Ayrıca, temel ceza belirlenirken kanunda öngörülen alt ve üst sınırların gerekçesiz şekilde dışına çıkılması, “cezaların kanuniliği” ilkesine açık aykırılık teşkil etmektedir.
4. Tekerrür (TCK 58) Hükümlerinin Hatalı Uygulanması: Müvekkil hakkında tekerrüre esas alınan ilamın uzlaşma kapsamında olması veya önceki suçun kesin nitelikteki adli para cezası olması nedeniyle tekerrür şartlarını taşımamasına rağmen, hükümde TCK 58 uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulanmasına karar verilmiştir. Bu durum müvekkilin infaz rejimini doğrudan ağırlaştıran fahiş bir hatadır.
5. Savunma Hakkının Kısıtlanması (Son Sözün Sorulmaması): Hükümden önce sanığa (veya müdafiine) son sözün sorulması CMK m. 216/3 ve m. 226 uyarınca zorunludur. Duruşma tutanaklarından anlaşılacağı üzere bu usul kuralına uyulmadan hüküm kurulmuş olması, savunma hakkının mutlak surette kısıtlanması mahiyetindedir.** CMK 308/A VE DİLEKÇE ÖRNEĞİ **
Bütün bu hususlar gözetilmeden müvekkil …………. hakkında verilmiş olan mahkumiyet hükmü hukuka ve vicdana aykırı olmuştur. İstinaf mahkemesi tarafından verilen bu karara savcılığınız nezdinde itiraz edilerek kararın düzeltilmesini, TCK ………… kapsamında verilecek cezadan indirim yapılmasını, müvekkil hakkında Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Dahil dahil tüm lehe hükümlerin uygulanması bilvekale talep ederiz.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda arz ve izah edilen ve re’sen nazara alınacak sebeplerle;
1-) Başsavcılığınızın, usul ve yasaya aykırı olarak müvekkil hakkında kesinleşen ………….. Bölge Adliye Mahkemesi …….. Ceza Dairesinin ………/……./201… tarihli, 201……./……………. esas, 2023/………………. karar sayılı kararının düzeltilmesi amacıyla müvekkil ……………….. hakkında verilen cezanın infazının aleyhe sonuç doğurma ihtimalinin olması nedeniyle CEZANIN İNFAZININ DURDURULMASINA,
2-) İstinaf mahkemesince TCK madde ……… göre müvekkil hakkında etkin pişmanlık hükümleri uygulanarak TCK madde …………….. belirtilen oranlarda İNDİRİM YAPILMASINA karar verilmesi için BAŞSAVCILIĞINIZCA ……………. Bölge Adliye Mahkemesi …………. Ceza Dairesine CMK 308/A kapsamında İTİRAZ yetkisini kullanmasını, müvekkil hakkında HAGB dahil tüm lehe hükümlerin uygulanmasını bilvekale talep ederiz ………../………../2023
Sanık Müdafii
Av. Mehmet Kürşat KILIÇ
Ek-1
SIKÇA SORULAN SORULAR
Av. Mehmet Kürşat Kılıç, 1995 Gaziantep/İslahiye doğumlu; Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur (2017). Konya Barosu’nda avukatlık stajını tamamladıktan sonra Kasım 2018’de ruhsatını almış ve Konya’da avukatlık faaliyetini sürdürmektedir. Çalışmalarını özellikle ceza hukuku, aile/boşanma hukuku ve idare hukuku alanlarında yoğunlaştırmakta; bu alanlarda makaleler yazmaktadır.
Faydalı bir rehber olmuş, teşekkür ederim.
Benim gibi bu konuyu araştıranlar için güzel bir kaynak.
Elinize sağlık hocam özellikle örnek dilekçe kısmı çok faydalı olmuş.
Hukuki terimler fazla karmaşık olmadan herkesin anlayacağı dilde açıklanmış güzel olmuş.
bu konular hakkında bilgi bulmak oldukça zordu dilekçede de da şaka olmaz ama bu rehber sayesinde hiç bir endişem kalmadı
Örnek olarak sunduğunuz bu tarz bilgilendirici yol gösterici dilekçeler işe net yarıyor
Bu örnek metin sayesinde Bizim de kafamıza bir taslak oluştu teşekkür ederim
Sitede o kadar karışık bilgi var ki burada sade ve öz anlatım ilaç gibi geldi. Hukukçu değilim buna rağmen süreci tek başıma yönetecek kadar bilgi sahibi oldum. Mehmet beye teşekkürler.
Sadece örnek dilekçe görebilmek adına gelmiştim ancak detaylı anlatımınız sayesinde haklarımı ve ne yapmam gerektiğini de öğrenmiş oldum. Emeğinize sağlık teşekkür ederim 🙂
Dava sürecim boyunca gösterdiğiniz ilgi ve profesyonellik için çok teşekkür ederim. Bilginiz ve tecrübeniz sayesinde kendimi güvende hissettim.”
Ben öylesine siteye girdim rastgele okuyayım derken gerçektende büyük bir bilgi edindim ilk defa bu kadar net ve anlaşılır bir yazı görüyorum gerçektende emeğinize sağlık başarılar diliyorum…
İnsanlara yol göstermek için birebir. Bu karmaşık dünyada kafamız karıştığında bir de hukuki işlemler için kafa yormamak çok güzel. Her konuda çok yardımcı oluyorlar
Dilekçe formatını nasıl oturtacağımı bilmiyodum ama bu rehber gerçekden bana nasıl dilekce olusturacağımı kattı mehmet bey gerçekden derin bir calısma yapmıs ve bizlere böyle bir dilekce formatı rehberi yazdıgı icin teşekkürlerimi iletiyorum
Merhaba Mehmet Bey, paylaştığınız dilekçe örneği ve CMK 308/A hakkındaki detaylı açıklamalarınız için çok teşekkür ederim, gerçekten çok aydınlatıcı bir yazı olmuş. Benim bir sorum olacaktı: Eğer müvekkil yurt dışında, örneğin İspanya’da yaşıyorsa ve oradaki hukuki süreçleri için acilen NIE numarası alması gerekiyorsa, bu durum Türkiye’deki itiraz sürecinin hızlandırılması veya infazın durdurulması taleplerinde “haklı bir gerekçe” veya “acil durum” olarak sunulabilir mi? Teşekkürler.
İstinaf kesin karara itiraz süreci hakkında uzun zamandır araştırma yapıyordum ve özellikle CMK 308/A itiraz dilekçesi örneği bulmak oldukça zor. Bu sayfada yer alan bilgiler gerçekten çok açıklayıcı olmuş. İstinaf mahkemesinin kesin kararlarına karşı nasıl itiraz edileceğini ve dilekçede hangi noktaların belirtilmesi gerektiğini daha iyi anladım. Özellikle istinaf kesin karara itiraz dilekçesi hazırlanırken dikkat edilmesi gereken hukuki detayların anlatılması çok faydalı olmuş. Bu konuda araştırma yapan herkes için güzel ve yol gösterici bir içerik olmuş, emeği geçenlere teşekkür ederim.