Göçmen Kaçakçılığı Suçunda Müsadere ve Emsal Yargıtay Kararları(TCK 54-55 )
Göçmen Kaçakçılığı Suçunda Müsadere ve Emsal Yargıtay Kararları (TCK 54-55 )
Göçmen Kaçakçılığı Suçunda Müsadere ve Emsal Yargıtay Kararlarını sizlere sunmaya çalışacağız. Göçmen kaçakçılığı suçu (TCK m. 79), kamu düzenini ve sınır güvenliğini ilgilendiren boyutu kadar, suçta kullanılan araçların el konulması yani müsadere süreciyle de mülkiyet hakkını yakından ilgilendirir. Suçla mücadelede hapis cezası kadar, suçun işlenmesini sağlayan ekonomik araçların sistem dışına çıkarılması da hedeflenmektedir. Ancak bu süreçte TCK 54/3 maddesindeki orantılılık ilkesi ve iyiniyetli üçüncü kişilerin hakları, savunmanın en temel taşlarını oluşturur.
TCK 54 ve 55 Bağlamında Müsadere Sistemi
Türk Ceza Kanunu’nda müsadere bir ceza değil, bir güvenlik tedbiridir. Göçmen kaçakçılığı suçunda iki tür müsadere karşımıza çıkar:
- Eşya Müsaderesi (TCK m. 54): Göçmenlerin taşınmasında kullanılan otomobil, minibüs, tekne gibi araçların devlete geçirilmesidir.
- Kazanç Müsaderesi (TCK m. 55): Suçtan elde edilen maddi menfaatlerin (taşıma ücretleri vb.) müsaderesidir.
Yargıtay bu görüştedir: Bir aracın müsaderesi için sadece içinde göçmen bulunması yeterli değildir; araç ile suç arasında fonksiyonel ve organizasyonel bir bağ kurulmalıdır.
Müsaderede Orantılılık ve İyiniyetli Üçüncü Kişiler
Müsadere kararı verilirken mülkiyet hakkının korunması esastır. Eğer araç failin değil de bir başkasının üzerine kayıtlıysa ve bu kişi suçtan haberdar değilse (iyiniyetli ise), araç müsadere edilemez. Ayrıca, suçtan elde edilen menfaat ile aracın değeri arasında uçurum varsa, orantılılık ilkesi gereği müsadere yerine iade kararı verilmelidir.
Emsal Yargıtay Kararları
Aşağıda, göçmen kaçakçılığı suçunda araç müsaderesine ilişkin dikkatle incelenmesi gereken 6 adet emsal Yargıtay kararı yer almaktadır:
1. Hakkaniyet ve Maddi Menfaat Farkı
Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin 2021/23885 E., 2022/9137 K. sayılı ilamı:
“Müsadereye ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyizin incelenmesinde… Malen sorumlu …’in TCK’nın 54. maddesi uyarınca “iyiniyetli olup olmadığı” yönünde bir değerlendirme yapılmadan ve TCK’nın 54/3. maddesindeki, “Suçta kullanılan eşyanın müsadere edilmesinin işlenen suça nazaran daha ağır sonuçlar doğuracağı ve bu nedenle hakkaniyete aykırı olacağı anlaşıldığında, müsaderesine hükmedilmeyebilir.” biçimindeki düzenleme karşısında, aracın suç tarihi itibariyle değeri ile suçtan elde edilecek maddi menfaat arasındaki fark tespit edilmeden ve aracın müsaderesinin suça nazaran daha ağır sonuçlar doğurup doğurmayacağına dair somut gerekçelerle bir değerlendirme yapılmadan eksik inceleme neticesinde aracın müsaderesine karar verilmesi, Kanuna aykırı… BOZULMASINA…”
2. Malen Sorumlunun Beyanı ve Eksik İnceleme
Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin 2021/27339 E., 2022/19585 K. sayılı ilamı:
“…plakalı aracın müsaderesine ilişkin hükmün temyizinde… a) Malen sorumlu …’in beyanı alınmadan, iyi niyetli 3. kişi olup olmadığı yönünde bir değerlendirme yapılmadan, eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle müsadere kararı verilmesi, b) Kabule göre ise; TCK’nın 54/3. maddesindeki… düzenleme karşısında, aracın suç tarihi itibariyle değeri ile suçtan elde edilecek maddi menfaat arasındaki fark tespit edilmeden… eksik inceleme neticesinde aracın müsaderesine karar verilmesi, Kanuna aykırı… BOZULMASINA…”
3. Aracın Kayıt Malikinin Dinlenilmesi Zorunluluğu
Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 2021/6353 E., 2021/16437 K. sayılı ilamı:
“Sanığın savunmasında aracın kardeşine ait olduğunu beyan etmesi karşısında… kayıt maliki olan Reyhan Kara’nın dinlenilip, aracı hangi sebeple sanığa verdiği belirlenerek, aracın iyi niyetli üçüncü kişiye ait olup olmadığı belirlendikten sonra müsaderesine ya da iadesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden eksik soruşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması, Yasaya aykırı… BOZULMASINA…”
4. Tekne Müsaderesi ve Şirket Hakları
Yargıtay 18. Ceza Dairesi’nin 2019/23681 E., 2020/7766 K. sayılı ilamı:
“Suçta kullanılması nedeniyle müsaderesine karar verilen LAK isimli sürat teknesinin kayden maliki olan Whitburn Marine Company LTD. Şirket yetkilisi duruşmaya davet edilip, beyanının alınmasından ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesinden sonra bu şirketin iyiniyetli 3. kişi olup olmadığı yönünde bir değerlendirme yapılmadan ve TCK’nın 54/3. maddesindeki… düzenleme dikkate alınarak teknenin suç tarihi itibariyle değeri ile suçtan elde edilecek maddi menfaat arasındaki fark tespit edilmeden… eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle müsadere kararı verilmesi, Kanuna aykırı… BOZULMASINA…”
5. Orantılılık İlkesi Gereği İade Kararı
Yargıtay 9. Ceza Dairesi’nin 2021/8718 E., 2021/10448 K. sayılı ilamı:
“…5237 sayılı TCK’nın 54/3. maddesindeki… düzenleme ile tüm dosya içeriği nazara alındığında, müsadere kararı verilmesinin işlenen suçlara nazaran daha ağır ve hakkaniyete aykırı sonuçlar doğuracağı gözetilerek suçta kullanılan 07 BOM 38 plaka sayılı aracın ruhsat sahibine iadesine karar verilmesi gerekirken orantılılık ilkesine aykırı olacak şekilde müsaderesine hükmedilmesi, Kanuna aykırı… BOZULMASINA…”
6. İade Kararında Gerekçe Zorunluluğu
Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin 2021/14770 E., 2022/19936 K. sayılı ilamı:
“… plakalı aracın müsaderesine yer olmadığına yönelik karar yönünden ise… TCK’nın 54/3. maddesindeki… düzenleme karşısında, aracın suç tarihi itibariyle değeri ile suçtan elde edilecek maddi menfaat arasındaki fark tespit edilmeden ve aracın müsaderesinin suça nazaran daha ağır sonuçlar doğurup doğurmayacağına dair somut gerekçelerle bir değerlendirme yapılmadan eksik inceleme neticesinde aracın iadesine karar verilmesi, Kanuna aykırı… BOZULMASINA…”
SIKÇA SORULAN SORULAR
Sonuç: Neden Profesyonel Destek Almalısınız?
Göçmen kaçakçılığı davalarında araç müsaderesi, mülkiyet hakkını doğrudan sonlandıran bir işlemdir. Yargıtay’ın yukarıdaki kararlarında da vurguladığı üzere; orantılılık, iyiniyet ve maddi menfaat dengesi kurulmadan verilen kararlar hukuka aykırıdır.
Konya ve ilçelerinde göçmen kaçakçılığı suçu ve buna bağlı müsadere işlemleriyle ilgili hukuki sorunlarınızda, haklarınızı korumak ve aracınızın iadesini sağlamaya çalışmak için bizlerle iletişime geçebilirsiniz. Av. Mehmet Kürşat KILIÇ
Kaynak : https://karararama.yargitay.gov.tr/
Av. Mehmet Kürşat Kılıç, 1995 Gaziantep/İslahiye doğumlu; Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur (2017). Konya Barosu’nda avukatlık stajını tamamladıktan sonra Kasım 2018’de ruhsatını almış ve Konya’da avukatlık faaliyetini sürdürmektedir. Çalışmalarını özellikle ceza hukuku, aile/boşanma hukuku ve idare hukuku alanlarında yoğunlaştırmakta; bu alanlarda makaleler yazmaktadır.
